Title: Sentence Mining / あかね噺 / Odcinek 1

Vocabulary-Kanji: 落語
Vocabulary-Furigana: 落語[らくご]
Vocabulary-Polish: rakugo; komiczna opowieść sceniczna
Vocabulary-Pos: Rzeczownik
Caution: Nie tłumacz dosłownie jako „spadająca mowa”; to nazwa gatunku.
Reading: ちちはらくごがだいすきだ。
Sentence-Polish: Tata bardzo lubi rakugo.
Notes: Podstawowy termin serii.
Other fields (not shown on cards):
Vocabulary-Kana: らくご
Sentence-Closed: 父[ちち]は落語[らくご]が 大好[だいす]きだ。

Vocabulary-Kanji: 落語家
Vocabulary-Furigana: 落語家[らくごか]
Vocabulary-Polish: rakugoka; wykonawca rakugo
Vocabulary-Pos: Rzeczownik
Caution: 家 czytaj tutaj jako か, nie いえ.
Reading: 私[わたし]の 父[ちち]は 落語家[らくごか]だ。
Sentence-Polish: Mój tata jest rakugoką.
Notes: Bardzo częste w tej serii.
Other fields (not shown on cards):
Vocabulary-Kana: らくごか
Expression: 私の父は落語家だ。
Sentence-Kana: わたしのちちはらくごかだ。
Sentence-Closed: 私の父は＿＿だ。

Vocabulary-Kanji: 真打ち
Vocabulary-Furigana: 真打ち[しんうち]
Vocabulary-Polish: shin’uchi; najwyższa ranga rakugoki
Vocabulary-Pos: Rzeczownik
Caution: Termin środowiskowy; zwykle zostawia się go po japońsku.
Reading: 真打[しんう]ちになるための 試験[しけん]がある。
Sentence-Polish: Jest egzamin, żeby zostać shin’uchi.
Notes: Kluczowy termin odcinka 1.
Other fields (not shown on cards):
Vocabulary-Kana: しんうち
Expression: 真打ちになるための試験がある。
Sentence-Kana: しんうちになるためのしけんがある。
Sentence-Closed: ＿＿になるための試験がある。

Vocabulary-Kanji: 二つ目
Vocabulary-Furigana: 二つ目[ふたつめ]
Vocabulary-Polish: futatsume; średnia ranga rakugoki
Vocabulary-Pos: Rzeczownik
Caution: Nie tłumaczyć dosłownie jako „drugie oko”.
Reading: 父[ちち]はまだ 二[ふた]つ 目[め]だ。
Sentence-Polish: Tata jest jeszcze futatsume.
Notes: Ranga Tooru w odcinku 1.
Other fields (not shown on cards):
Vocabulary-Kana: ふたつめ
Expression: 父はまだ二つ目だ。
Sentence-Kana: ちちはまだふたつめだ。
Sentence-Closed: 父はまだ＿＿だ。

Vocabulary-Kanji: 前座
Vocabulary-Furigana: 前座[ぜんざ]
Vocabulary-Polish: zenza; najniższa ranga / początkujący w rakugo
Vocabulary-Pos: Rzeczownik
Caution: W zwykłym japońskim może znaczyć też „support act / przed występem”.
Reading: 下[した]から 前座[ぜんざ]、 二[ふた]つ 目[め]、 真打[しんう]ちだ。
Sentence-Polish: Od dołu są: zenza, futatsume i shin’uchi.
Notes: Występuje w objaśnieniu hierarchii.
Other fields (not shown on cards):
Vocabulary-Kana: ぜんざ
Expression: 下から前座二つ目真打ちだ。
Sentence-Kana: したからぜんざふたつめしんうちだ。
Sentence-Closed: 下から＿＿、二つ目、真打ちだ。

Vocabulary-Kanji: 師匠
Vocabulary-Furigana: 師匠[ししょう]
Vocabulary-Polish: mistrz; nauczyciel rzemiosła/sztuki
Vocabulary-Pos: Rzeczownik
Caution: Silniejszy kulturowo niż zwykłe 先生.
Reading: 師匠[ししょう]の 前[まえ]で 芸[げい]を 見[み]せる。
Sentence-Polish: Pokazał swój występ przed mistrzem.
Notes: Kluczowe w relacji uczeń–mistrz.
Other fields (not shown on cards):
Vocabulary-Kana: ししょう
Expression: 師匠の前で芸を見せる。
Sentence-Kana: ししょうのまえでげいをみせる。
Sentence-Closed: ＿＿の前で芸を見せた。

Vocabulary-Kanji: 寄席
Vocabulary-Furigana: 寄席[よせ]
Vocabulary-Polish: teatr / scena rakugo
Vocabulary-Pos: Rzeczownik
Caution: Specyficzne miejsce występów komediowych, nie zwykły teatr.
Reading: 寄席[よせ]の 空気[くうき]はいつもと 全然[ぜんぜん]違[ちが]う。
Sentence-Polish: Atmosfera w yose jest zupełnie inna niż zwykle.
Notes: W odcinku kontrast z normalnym występem.
Other fields (not shown on cards):
Vocabulary-Kana: よせ
Expression: 寄席の空気はいつもと 全然違う。
Sentence-Kana: よせのくうきはいつもとぜんぜんちがう。
Sentence-Closed: ＿＿の空気はいつもと全然違う。

Vocabulary-Kanji: 一席
Vocabulary-Furigana: 一席[いっせき]
Vocabulary-Polish: jeden występ rakugo; numer
Vocabulary-Pos: Rzeczownik
Caution: W rakugo liczy się występy jako 席.
Reading: 彼[かれ]の 会心[かいしん]の 一席[いっせき]を 見[み]たことがある。
Sentence-Polish: Widziałam kiedyś jego znakomity występ.
Notes: W odcinku było też błędnie rozpoznane jako 一石.
Other fields (not shown on cards):
Vocabulary-Kana: いっせき
Expression: 彼の会心の一席を見たことがある。
Sentence-Kana: かれのかいしんのいっせきをみたことがある。
Sentence-Closed: 彼の会心の＿＿を見たことがある。

Vocabulary-Kanji: 破門
Vocabulary-Furigana: 破門[はもん]
Vocabulary-Polish: wydalenie z linii/szkoły; wykluczenie
Vocabulary-Pos: Rzeczownik
Caution: Bardzo mocne; to nie zwykłe „oblanie”.
Reading: 全員[ぜんいん]破門[はもん]です。
Sentence-Polish: Wszyscy dzisiejsi uczestnicy zostają wydaleni.
Notes: Jedno z najważniejszych słów odcinka.
Other fields (not shown on cards):
Vocabulary-Kana: はもん
Expression: 全員破門です。
Sentence-Kana: ぜんいんはもんです。
Sentence-Closed: 今日の出場者全員＿＿です。

Vocabulary-Kanji: 稽古
Vocabulary-Furigana: 稽古[けいこ]
Vocabulary-Polish: ćwiczenie; trening; próba
Vocabulary-Pos: Rzeczownik / Suru
Caution: W sztukach tradycyjnych brzmi bardziej „praktyka” niż zwykłe 練習.
Reading: 毎日[まいにち]稽古[けいこ]している。
Sentence-Polish: Tata codziennie ćwiczy.
Notes: Bardzo przydatne przy sztukach performatywnych.
Other fields (not shown on cards):
Vocabulary-Kana: けいこ
Expression: 毎日稽古している。
Sentence-Kana: まいにちけいこしている。
Sentence-Closed: 父ちゃんは毎日＿＿している。

Vocabulary-Kanji: 気負う
Vocabulary-Furigana: 気負う[きおう]
Vocabulary-Polish: spinać się; brać na siebie zbyt dużą presję
Vocabulary-Pos: Czasownik godan
Caution: W odcinku pada jako 気負いすぎ „za bardzo się spinasz”.
Reading: そんなに 気負う[きおう]わなくていい。
Sentence-Polish: Nie musisz się aż tak spinać.
Notes: Przydatne nie tylko w tym anime.
Other fields (not shown on cards):
Vocabulary-Kana: きおう
Expression: そんなに気負わなくていい。
Sentence-Kana: そんなにきおうわなくていい。
Sentence-Closed: そんなに＿＿なくていい。

Vocabulary-Kanji: 値踏みする
Vocabulary-Furigana: 値踏みする[ねぶみする]
Vocabulary-Polish: lustrować oceniając; mierzyć kogoś wzrokiem
Vocabulary-Pos: Czasownik suru
Caution: Dosł. „wyceniać”, ale wobec ludzi chodzi o oceniające spojrzenie.
Reading: 客[きゃく]の 目[め]が 値踏[ねぶ]みするようだ。
Sentence-Polish: Przerażają mnie oceniające spojrzenia widzów.
Notes: Świetne słowo do dialogów psychologicznych.
Other fields (not shown on cards):
Vocabulary-Kana: ねぶみする
Expression: 客の目が値踏みするようだ。
Sentence-Kana: きゃくのめがねぶみするようだ。
Sentence-Closed: 客の＿＿ような目が怖い。

Vocabulary-Kanji: 弟子入り
Vocabulary-Furigana: 弟子入り[でしいり]
Vocabulary-Polish: wstąpienie na naukę do mistrza
Vocabulary-Pos: Rzeczownik / Suru
Caution: Silnie związane z tradycyjnymi rzemiosłami i sztukami.
Reading: うちの 師匠[ししょう]に 弟子入[でしい]りして 十三年[じゅうさんねん]だ
Sentence-Polish: Mija trzynaście lat, odkąd zostałem uczniem mojego mistrza.
Notes: Bardzo ważne słowo dla świata rakugo.
Other fields (not shown on cards):
Vocabulary-Kana: でしいり
Expression: うちの師匠に弟子入りして十三年だ
Sentence-Closed: うちの師匠に＿＿して十三年だ。

Vocabulary-Kanji: 昇進試験
Vocabulary-Furigana: 昇進試験[しょうしんしけん]
Vocabulary-Polish: egzamin awansowy
Vocabulary-Pos: Rzeczownik
Caution: Formalne złożenie; częste w szkołach/tradycyjnych strukturach.
Reading: 昇進試験[しょうしんしけん]が始[はじ]まる。
Sentence-Polish: Zaraz zacznie się egzamin awansowy na shin’uchi.
Notes: Klucz fabularny odcinka 1.
Other fields (not shown on cards):
Vocabulary-Kana: しょうしんしけん
Expression: 昇進試験が始まる。
Sentence-Kana: しょうしんしけんがはじまる。
Sentence-Closed: 真打ち＿＿が始まる。

Vocabulary-Kanji: 尊敬する
Vocabulary-Furigana: 尊敬する[そんけいする]
Vocabulary-Polish: szanować; podziwiać
Vocabulary-Pos: Czasownik suru
Caution: Często bardziej „podziwiać” niż tylko „szanować”.
Reading: 私[わたし]が 一番[いちばん] 尊敬[そんけい]する 人[ひと]は 父[ちち]だ
Sentence-Polish: Osobą, którą podziwiam najbardziej, jest mój tata.
Notes: Bardzo ważne w szkolnym eseju Akane.
Other fields (not shown on cards):
Vocabulary-Kana: そんけいする
Expression: 私が一番尊敬する人は父だ
Sentence-Kana: わたしがいちばんそんけいするひとはちちだ
Sentence-Closed: 私が一番＿＿人は父だ。

Vocabulary-Kanji: 作文
Vocabulary-Furigana: 作文[さくぶん]
Vocabulary-Polish: wypracowanie
Vocabulary-Pos: Rzeczownik
Caution: Szkolne „wypracowanie”, nie ogólna „kompozycja”.
Reading: 国語[こくご]の時間[じかん]に 作文[さくぶん]を 発表[はっぴょう]した。
Sentence-Polish: Na japońskim odczytywaliśmy wypracowania.
Notes: Przydatne szkolne słowo.
Other fields (not shown on cards):
Vocabulary-Kana: さくぶん
Expression: 国語の時間に作文を発表した。
Sentence-Kana: こくごのじかんにさくぶんをはっぴょうした。
Sentence-Closed: 国語の時間に＿＿を発表した。

Vocabulary-Kanji: 大家
Vocabulary-Furigana: 大家[おおや]
Vocabulary-Polish: właściciel mieszkania; kamienicznik
Vocabulary-Pos: Rzeczownik
Caution: Nie mylić z 大家[たいか] „wielki mistrz/ekspert”.
Reading: 大家[おおや]がうちに 来[き]てさ。
Sentence-Polish: No i przyszedł do mnie właściciel mieszkania.
Notes: Bardzo częste słowo w rakugo.
Other fields (not shown on cards):
Vocabulary-Kana: おおや
Expression: 大家がうちに来てさ。
Sentence-Kana: おおやがうちにきてさ。
Sentence-Closed: ＿＿がうちに来てさ。

Vocabulary-Kanji: 耄碌
Vocabulary-Furigana: 耄碌[もうろく]
Vocabulary-Polish: zdziadzienie; starcze otępienie
Vocabulary-Pos: Rzeczownik / Na-adj
Caution: Dość mocne i pogardliwe.
Reading: お前[まえ]が 耄碌[もうろく]だよ。
Sentence-Polish: To ty już zdziadziałeś.
Notes: W odcinku ważne dla żartu rakugo.
Other fields (not shown on cards):
Vocabulary-Kana: もうろく
Expression: お前が耄碌だよ。
Sentence-Kana: おまえがもうろくだよ。
Sentence-Closed: お前が＿＿だよ。

Vocabulary-Kanji: 見せ場
Vocabulary-Furigana: 見せ場[みせば]
Vocabulary-Polish: mocna scena; moment popisu
Vocabulary-Pos: Rzeczownik
Caution: Nie chodzi o „miejsce do oglądania”, tylko highlight sceny.
Reading: この 話[はなし]の 見せ場[みせば]を 捨[す]てた。
Sentence-Polish: Wyrzucił najmocniejszą scenę tej historii.
Notes: Bardzo przydatne przy analizie rakugo.
Other fields (not shown on cards):
Vocabulary-Kana: みせば
Expression: この話の見せ場を捨てた。
Sentence-Kana: この話[はなし]の見せ場[みせば]を 捨[す]てた。
Sentence-Closed: この話の＿＿を捨てた。

Vocabulary-Kanji: 人情話
Vocabulary-Furigana: 人情話[にんじょうばなし]
Vocabulary-Polish: opowieść obyczajowo-wzruszająca; human-interest story
Vocabulary-Pos: Rzeczownik
Caution: W rakugo to konkretny typ historii, nie tylko „emocjonalna opowieść”.
Reading: 芝浜[しばはま]は 心[こころ] 温[あたた]まる 人情話[にんじょうばなし]だ。
Sentence-Polish: Shibahama to ciepła, wzruszająca opowieść obyczajowa.
Notes: Przydatne przy typach opowieści rakugo.
Other fields (not shown on cards):
Vocabulary-Kana: にんじょうばなし
Expression: 芝浜は心温まる人情話だ。
Sentence-Kana: しばはまは心[こころ]温[あたた]まる人情話[にんじょうばなし]だ。
Sentence-Closed: 芝浜は心温まる＿＿だ。

Vocabulary-Kanji: 被害者ぶる
Vocabulary-Furigana: 被害者ぶる[ひがいしゃぶる]
Vocabulary-Polish: udawać ofiarę
Vocabulary-Pos: Czasownik godan
Caution: Potoczne i oskarżycielskie.
Reading: さっきから 被害者[ひがいしゃ]ぶってるけどさ。
Sentence-Polish: Od początku robisz z siebie ofiarę.
Notes: Przydatne w kłótniach i ostrych dialogach.
Other fields (not shown on cards):
Vocabulary-Kana: ひがいしゃぶる
Expression: さっきから被害者ぶってるけどさ。
Sentence-Kana: さっきからひがいしゃぶってるけどさ。
Sentence-Closed: さっきから＿＿けどさ。

Vocabulary-Kanji: お父さん
Vocabulary-Furigana: お父さん[おとうさん]
Vocabulary-Polish: tata; ojciec
Vocabulary-Pos: Rzeczownik
Caution: W odcinku ASR często myli z 夫. Dialektalnie może się pojawić jako おっとう.
Reading: おとうさん
Sentence-Polish: Tata jest rakugoką.
Notes: Bardzo ważne dla uniknięcia błędów sensu.
Other fields (not shown on cards):
Sentence-Kana: お父さんは落語家だ。
Sentence-Closed: ＿＿は落語家だ。

Vocabulary-Kanji: 夫
Vocabulary-Furigana: 夫[おっと]
Vocabulary-Polish: mąż
Vocabulary-Pos: Rzeczownik
Caution: Bardzo łatwo pomylić z おとう / おっとう w audio.
Reading: おっと
Sentence-Polish: Mój mąż jest rakugoką.
Notes: Warto nauczyć się kontrastu 夫 vs お父さん.
Other fields (not shown on cards):
Sentence-Kana: 夫は落語家です。
Sentence-Closed: ＿＿は落語家です。

Vocabulary-Kanji: 主人
Vocabulary-Furigana: 主人[しゅじん]
Vocabulary-Polish: mąż; dosł. „mój pan/domownik”
Vocabulary-Pos: Rzeczownik
Caution: Grzeczne/autodeprecacyjne określenie męża używane przez żonę.
Reading: いつも 主人[しゅじん]がお 世話[せわ]になってます。
Sentence-Polish: Dziękuję za wszystko, co robi pan dla mojego męża.
Notes: Bardzo częste w uprzejmych rozmowach.
Other fields (not shown on cards):
Vocabulary-Kana: しゅじん
Expression: いつも主人がお世話になってます。
Sentence-Kana: いつもしゅじんがおせわになってます。
Sentence-Closed: いつも＿＿がお世話になってます。

Vocabulary-Kanji: 親子
Vocabulary-Furigana: 親子[おやこ]
Vocabulary-Polish: rodzic i dziecko; parent-child
Vocabulary-Pos: Rzeczownik
Caution: Neutralne płciowo; z kontekstu wynika, czy chodzi o matkę i córkę, ojca i syna itd.
Reading: 親子[おやこ]揃[そろ]って 私[わたし]のことを 言[い]っていたそうで。
Sentence-Polish: Słyszałem, że rodzic i dziecko razem o mnie rozmawiali.
Notes: Przydatne słowo w scenach rodzinnych.
Other fields (not shown on cards):
Vocabulary-Kana: おやこ
Expression: 親子揃って私のことを言っていたそうで。
Sentence-Kana: おやこそろってわたしのことをいっていたそうで。
Sentence-Closed: ＿＿揃って私のことを言っていたそうで。

Vocabulary-Kanji: 構える
Vocabulary-Furigana: 構える[かまえる]
Vocabulary-Polish: przyjmować postawę; nastawić się; trzymać się pewnie
Vocabulary-Pos: Czasownik ichidan
Caution: W odcinku w idiomie ドーンと構えてりゃいい = „trzymaj się spokojnie/pewnie”.
Reading: ドーンと 構える[かまえ]りゃいいんだよ。
Sentence-Polish: Po prostu trzymaj się pewnie.
Notes: Bardzo przydatne w mowie potocznej.
Other fields (not shown on cards):
Vocabulary-Kana: かまえる
Expression: ドーンと構えてりゃいいんだよ。
Sentence-Kana: ドーンとかまえてりゃいいんだよ。
Sentence-Closed: ドーンと＿＿りゃいいんだよ。